05-05-17

duidelijk en toch onbegrijpelijk

 

 

‘Pruis kijkt in haar werk op veel manieren. Haar oog is scherp, haar hand streelt zacht.
Ze toont, zegt hoe het zit, maar legt niet uit. Iets kan duidelijk zijn en toch onbegrijpelijk blijven,
zegt iemand over poëzie in Zachte riten. Het geldt evengoed voor de boeken van Marja Pruis.’


De Standaard der Letteren - Vicky Vanhoutte
vrijdag 5 mei 2017

                                                                   ...

                             Iets kan duidelijk zijn en toch onbegrijpelijk blijven.

Zo lees ik poëzie het liefst.
Met ruimte voor de lezer.
Helder als ziek glas en met een hemel van verbeelding.

Er staat nooit wat er staat. Geschreven.

Zie de cover. Ruik eraan.
Geurt de jurk naar papier of is hij van linnen.
Zou het een baljurk zijn of een kunstwerk.

Ik kleed haar aan. Met een vrouw.

Een meisje nog. Van veertig.
Gehavend. En dikwijls onterecht ontkleed.
Zonder verlangen.

En dat is dodelijk. En niet onduidelijk.
Voor wie haar leest.
Met gemis.

En hunker. Naar de Zachte rituelen van een lichaam.




21:30 Gepost in Dagboek | Tags: marja pruis | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook

20-02-13

De weten-schapper

 

Wat wij weten is niet wat wij verlangen;
daarom willen we enerzijds getroost worden voor wat we weten,
maar kunnen we ons anderzijds niet écht laten troosten.
Iedere troost is een leugen. ...

In fictie wordt de strijd geleverd tegen die ontgoocheling,
en telkens de nederlaag geleden. De wetenschap zoekt in kunst
niet de waarheid, maar troost, in de vorm van een kortstondige illusie.
...
Aan het slot van dit essay, ..., citeert ze Nietzsche:
'de waarheid is de leugen zonder dewelke  een bepaald soort dier
niet kan leven. ...
De dingen zijn niet wat ze zijn, en zelfs wijzelf hebben geen eigen identiteit.
Hoe zou wat dan ook door wie dan ook met zekerheid kunnen worden gekend?'


Uit 'Als je weg bent' - pag. 134 - Marja Pruis

...


Ik weet amper wie ik ben, hoe zou ik een ander kennen?
Je ziet het omhulsel. Maar is dàt de mens?
Zijn het de gedachten, de woorden of de daden,
die hem of haar maken tot wie hij, zij is?

En is die vaststelling dan onveranderlijk?
Of fluctuerend
in functie van tijd, plaats en ruimte?

Ik kan slechts de symptomen waarnemen.
Op een Blog niet meer dan de woorden.
What you see is what you get.

Maar ik twijfel. Misschien lees ik wel wat er niet staat.

 

 



Juist in het gewone leven zijn mensen geneigd hun emoties te ontvluchten
of te verdringen, en zich koste wat kost te beheersen. Als we ons volledig
zouden identificeren met wat ons overkomt, zoals we dat kunnen met
romanpersonages, dan zouden we dat nooit te boven komen.

Uit 'Als je weg bent' - pag. 146 - Marja Pruis

 

 

 

18-02-13

Als je weg bent... dan beginnen de vogels weer aan een nest


'Maar wat het precies was dat haar dreef
om de openbaarheid te zoeken met haar grief?
Uitgerekend zij, die nog niet in een interview
wilde prijsgeven dat ze een hond had, die iedere aandacht
voor haar persoon ervoer als een ongewenste intimiteit,
die bij voorkeur uit beeld bleef?

In 'LS', het openingsessay in Een verlangen naar ontroostbaarheid,
schrijft ze over het verlangen naar erkenning,
hoe groot dat kan zijn. Dat je liever nog voor gek staat
dan dat je ongemerkt zou verkommeren.

Uit 'Als je weg bent' - pag. 150 - Marja Pruis

...


Wekelijks stonden we op zaterdag samen
aan te schuiven. Voor het beleg. Hij leek mij eerder timide
en stak zich liever weg achter de rug van wachtende klanten.

Ik wist toen nog niet
dat hij, 'de professor', de minnaar
was (geweest) van PdM.

Zij die zich wegstak achter een pilaar, in 1990,
bij de tv-uitzending n.a.v. de AKO-literatuurprijs.
En verbood haar te filmen.

Ook zij leek de aangeklede schuchterheid.

Tot ze in 2007, plots en onverwacht,
de vuile was buiten hing.
In Knack. Ik kon mijn ogen niet geloven.

Uitgerekend zij.

 

 

 

PS.
De laatste keer dat ik met 'de professor' sprak was in de Delhaize.
Hij had al acht kleinkinderen, vertelde hij trots.
En hij mag fier zijn op zijn kinderen. Twee dochters als docenten aan de unief.
Wat zijn zoon doet weet ik niet. Ik 'ken' de man maar als winkelende klant.

Het worden weer moeilijke weken voor 'de emeritus'.
Uitgekleed tot in zijn menselijke gebreken. Ik vind het triest.
Is het omdat ik zelf een oude minnaar ben, omwille van de literatuur
of uit mededogen voor de beschroomde man?

Of voel ik me gekwetst in mijn bewondering voor twee personen
die ik toch licht adoreerde?
Weer moet ik vaststellen dat er geen verschil is tussen de elite
en de gewone man. Tenzij dit.
Dat er wellicht meer hypocrisie is 'dans le beau monde'. Ook al is die academisch.

PS.
O ja, waar het in feite overgaat.
De professor was haar 'vergeten' op te nemen in de literatuurgeschiedenis.
En zij zon op 'wraak' voor een afgesprongen affaire. Jaren vroeger.

 

 http://www.knack.be/nieuws/boeken/recensies-volwassenen/n...

 

 158666

 158.635

13-02-13

De schrijfster en de archeologe


 


1 In den beginne was het Woord, en het Woord was bij God,
en het Woord was God.
2 Dit was in den beginne bij God.

Uit het Evangelie volgens Johannes.
...

Hij was 'god in het diepst van zijn gedachten'.
En toen kwam het woord.
En hij werd Schrijver.


Een biografie is m.i. de Bijbel.
Het nagelaten leven en werk van een schrijver. Het dictaat.
Daarom ook kijk ik zo graag naar documentaires.

Ik wil de biotoop van de kunstenaar kennen.
Het landschap van zijn ziel. Ruiken en betasten.
De hemel boven zijn gedachten. En de aarde errond al evenzeer.

Eén van de heerlijkste biografieën die ik ooit las,
was 'Anna'. Annejet van der Zijl graaft diep.
In het graf van Annie M.G. Schmidt.

M.i. zoals het betaamt.
Er is niets onbetamelijk aan het blootleggen
van een schrijfster.

Als het gebeurt door een literaire archeologe.
Als het niets te maken heeft met de roddels van de boekskes.
Als het alles te maken heeft met het leven.

En dus met de schrijver. En het oeuvre.

 

 

 


PS.
Als Marja Pruis de biografie van PdM wil schrijven, botst ze op een spontane omerta.
Bekenden en familie behouden het stilzwijgen.
Uit respect vertrekt ze dan maar vanuit het oeuvre.

Het gekwetter der Letteren. Wèl het gezang, maar niet de vogel.
Een ornitholoog zou er niet gelukkig mee zijn.
Ik ben blij als ik hier de koolmeesjes, het roodborstje,... kan bespieden in mijn stadstuin.

Maar niet de filosofe en schrijfster dus. Spijtig. Toch.

 

 

http://boek.veterpro.net/rec/dm05/bb_lu202.htm

http://www.annejetvanderzijl.com/biografie/

 

 

 

158.258

 

 

12-02-13

Als je weg bent

 


Het was alsof ik een ongeoorloofde daad stelde.
En misschien is dat wel zo.
Ik liet het boek openwaaieren voor mijn geoefend orgaan.
En inhaleerde diep. Nog voor ik het boek had betaald.

Ik wist het meteen: dit was van een goed jaar.

Onderweg kon ik me niet bedwingen.
Las de eerste zin. De eerste alinea.
En jawel, ik zou me mateloos verliezen.
Verdrinken in haar.

Met een verlangen naar een ontroostbaarheid.

Toen ik thuiskwam, was de biografe op de radio.
En ze vouwde haar open.
Als een verlegen vlinder. Uit haar cocon.
Maar toch liet ze haar gesluierd.

Misschien is ze daarom nog altijd een mysterie.
Een vrouw.

 

 

 

http://internetradio.vrt.be/radiospeler/v2_prod/wmp.html?qsbrand=11&qsODfile=/files/redactie/herbeluister/11_11joos.xml


 

Het interview begint pas het laatste kwartier. Schuif door.

'Als je weg bent, zal ik ingetogen leven.' - Yasunari  Kawabata - Sneeuwland

En nu is ze terug. En leeft ze ingetogen. Op papier. Tussen mijn handen.

 

158185