06-03-17

Grote mensen

In mijn kinderjaren was literatuur niet iets wat mij en mijn familie aanbelangde. Integendeel, we zagen op de televisie dat literatuurprijzen meestal boeken bekroonden die niet over ons gingen en bovendien waren we ons er net als die taxichauffeur van bewust dat in boeken, bekroond of niet, aan onze levens doorgaans geen aandacht werd besteed. Mijn moeder herhaalde het uitentreuren:
‘In armelui zoals wij is niemand geïnteresseerd’het gevoel onzichtbaar te zijn voor de anderen
bracht haar ertoe voor Marine Le Pen te stemmen, zoals nagenoeg mijn hele familie. Mijn moeder zei:
‘Zij is de enige die met ons begaan is.’ De stemmen voor het Front National, die in mijn geboortedorp meer dan 50 procent vertegenwoordigen, waren vóór alles, meer dan racisme, meer dan al het andere, een wanhopige poging om te bestaan in de ogen van de anderen.

...
Op de leeftijd waarop kinderen uit de burgerij pas met hun studie beginnen, had de school mijn ouders al uit het onderwijssysteem gejaagd en van de toegang tot de legitieme cultuur afgesneden. De cultuur, het onderwijssysteem, de boeken hadden ons de indruk gegeven ons uit te sluiten, niets van ons te willen weten, en wij gaven ze een koekje van eigen deeg. De cultuur hield geen rekening met ons en wij zetten haar dat betaald. We hadden de pest aan cultuur. De kip-of-eivraag, wat er eerst is en wat daarna komt, is ongetwijfeld één van de belangrijkste instrumenten om de wereld te begrijpen. Zeg nooit: de volksklasse wil niets weten van de legitieme cultuur, maar zeg: de cultuur wil niets weten van de volksklasse die op haar beurt niets van de legitieme cultuur wil weten. Zeg nooit: de volksklasse is gewelddadig, maar de volksklasse lijdt onder het geweld dat haar dagelijks wordt aangedaan en neemt dat gewelddadige gedrag bijgevolg over, door bijvoorbeeld voor het Front National te stemmen. Eerst is er de overheersing, de verantwoordelijkheid ligt altijd bij de heersende klasse.
...

Uit:  De Standaard der Letteren - vrijdag, 3 maart 2017
Een boek, een kaakslag - Édouard Louis over de elitaire letteren

Welke boeken speelden een bevrijdende rol in uw kindertijd? Dat vroeg The Guardian aan de jonge Franse schrijver Édouard Louis, alias Eddy Bellegueule. Thuis waren er geen boeken, antwoordt hij. Zijn ouders hadden een bloedhekel aan boeken. Meer nog: de literatuur negeert mensen zoals zijn vader en moeder.
‘Ik ben schrijver geworden omdat ik de wereld van mijn kinderjaren nergens in boeken terug kon vinden.’

...


Het is maandag en ik word verdrietig van deze woorden. Mijn twijfel schommelt.
Alsof hij aan een tak van een appelboom hangt.
Dienen de Schone Letteren dan enkel maar om een sociaal pamflet te schrijven?

Gisteren nog plaatste ik citaten over Schoonheid.
Schoonheid die ons als mens mooier zou maken.
Er komt te veel op ons af door de alles ziende en zichtbaar makende media.

Ik verlies mijn geloof en hoop. En misschien nog mijn liefde. Voor de bellettrie.
Wellicht heb ik straks spijt en berouw
over het verspillen van mijn laatste jaren.

Door het leed om de verschrikkelijke beelden van deze wereld.

Laat ik de luiken sluiten. Maar hoe zie ik dan nog het zonlicht.




PS.
We zaten samen aan tafel. Met het rumoer van deze tijd.
Opa wij mogen toch wel naar programma's kijken die wij graag zien.
We moeten toch niet altijd naar het nieuws zien.

Ik had een pleidooi gehouden over tevredenheid. Van kinderen, natuurlijk.
En wilde aanschouwelijk tonen wat ik bedoelde.
Met de afschuwelijke beelden van die vluchtende mensen uit Mossul.

Wij leven wel hier, hé.

Dat is hun verdediging.
En gelijk hebben ze.

Zij lossen dat geweld van de grote mensen niet op.

Grote mensen, sjonge, hoe overleven wij tussen hen?


PS.
Ik blijf kiezen voor de Troost van Schoonheid.
Wat dat ook moge betekenen.
Vergeef me.

Zie gisteren.

Een andere kritiek op de schoonheid argumenteert dat ze frivool is: het is simpelweg immoreel om zich op het schone te richten terwijl er ontzettend veel onrecht in de wereld is. Aandacht die aan het schone wordt geschonken, is aandacht die aan het onrecht wordt onttrokken. Maar ook dit argument veegt Scarry van tafel. Om te beginnen creëert het een paradox. Eerst werd er geargumenteerd dat kijken naar schoonheid objectiveert, wat slecht zou zijn.


 

309097

 

De commentaren zijn gesloten.