07-06-16

Dit huis verlaat mij nooit

Het is 1944, hij woont in een klein Hongaars dorp. Zijn joodse ouders werden zopas door de nazi’s gearresteerd. Die avond beslist hij om met zijn kleine zusje en enkele neven naar familie in Boedapest te vluchten. Uiteindelijk overleven zij als enigen de oorlog – alle andere dorpsbewoners worden in concentratiekampen vermoord. Konrád verlaat de tuin, maar de tuin verlaat hem nooit. Altijd verblijft hij in twee tijdzones tegelijk: de verre, gelukkige kindertijd en het nooit echt geheelde heden.

Marjolijn kan alleen vaststellen dat zij het gelukkige, westerse zondagskind is, ongedeerd en onbeschadigd. Zoals een hele Europese generatie heeft ze nooit een huiveringwekkende strijd moeten leveren. Ze begrijpt Konráds argwaan tegenover vluchtelingen in eerste instantie niet. Dan daagt het inzicht: de blau-augigen vrezen onmenselijk onrecht, zoals dat vroeger tegen Konrád en zijn familie plaatsvond. Daarom pleiten ze nu voor open grenzen. Terwijl Konrád vooral een nieuw totalitarisme vreest: Europeanen zijn kritisch tegenover zichzelf, maar kritiekloos tegenover die nieuwe dreiging. De West-Europeaan vertrouwt te makkelijk, hij heeft nooit geleerd om ongehoorzaam te zijn.

Uit: György Konrád, elf jaar

 

 

Het is 1944 en ik ben drie jaar.
Het huis is hoog.
En de tuin een onbekende wereld.

Ik kan al praten. En stap de keuken rond.
Het is oorlog.
Maar ik slaap als een marmot. Ook als het dondert.

Mijn vader is sterk. Zelfs zonder werk.
En moeder ligt als een deken
over mijn kleine dagen.

Van als het licht wordt. Tot wanneer ik mag gaan slapen.

Straks ga ik gehoorzaam naar de kleuterklas.
Later word ik zelfs ridder.
In de heilige processie.

Ik zal het altijd een beetje blijven.
Er mag geen muze zingen
of ik kniel voor haar.

Hoofs en dapper. Klaprozen vlecht ik in haar dromen.

 


PS.
Ik kan het mij niet voorstellen: elf jaar en op de vlucht.
Kan dit nog gebeuren?
Hier en nu. Morgen of vandaag. Waar gaan wij henen?

Moet ik ooit dit huis verlaten? Ik verberg mij in de boeken.

 

281776

De commentaren zijn gesloten.