Als je zoals ik een stadsmus bent die dagelijks verdwaalt in de straten dan merk je opvallende veranderingen. Vroeger waren de meeste winkels in handen van families. Daarom was iedere stad ook anders.

Sedert de komst van de winkelketens  zijn alle straten gekloond. Saai gestroomlijnd. Edoch, er zijn nog enkele familiebedrijven. Maar ook zij moeten hun strategieën aanpassen willen ze overleven. Momenteel kan je er niet langskijken. Hoewel ik doe mijn uiterste best.

Ze zitten deemoedig op hun knieën alsof ze voor je bidden.
Hoofd lichtjes opzij gebogen. Alsof ze voor de communiebank knielen. Ze kijken niet in je ogen, alsof ze beschaamd zijn over hun werk. Het potje dat ze in de hand houden is klein. En wordt stelselmatig geledigd.

Ik vraag me af hoelang ze (ongeveer een zestal) het zullen volhouden. Er was de tijd dat kinderen het werk deden. Of dat moeders met een kind op schoot hun hand naar je uitstaken. Ooit klampten jonge vrouwen je aan. Onverzettelijk spraken ze op je in. Ze bleven naast je lopen. En zetten je onder druk. Onderhandelden zelfs over het bedrag.

Ik verkies deze aanpak. Ken hun zitplaatsen.
En weet zo de marktsituatie te beheersen.

Voor een goed begrip: ik geef.
Maar niet meer dan eenmaal per dag.
De overige keren maneuvreer ik me behendig door de straten.

Mijn geweten volgt.

De ochtend strijkt het stille licht uit over het kille canvas.
Wit zijn de woorden van mijn dichters.

Ze huiveren onder de voile van hun cover.
Aarzelen om zich bloot te geven aan de lezer.

En toch hebben zij geen andere reden
van bestaan. Dan zich weerloos over te geven.

Aangekleed om op reis te gaan. Naar Ithaka.

Het licht speelt op haar wangen.
We zitten op een terras.
De stroom schuimt als een gevangen zee.

Bomen behangen ons met schaduw.
En onze woorden proeven van elkaar.
Haar muntthee geurt ons dichter bij mekaar.

Ik schrijf ons tot leven. Daar.
Voor eeuwig.
Vanavond zal ik haar nog even lezen.
 

'Schrijven is zinnen uitproberen om te zien wat ze kunnen betekenen.'

Uit "Schaduwkind" van P.F. Thomése - pag. 76.

In mijn leven heb ik enkele schrijvers innig gekoesterd.
Ik heb er één toegevoegd aan m'n dierbare verzameling:      P.F. Thomése.

In het Blog, dat ik onlangs totaal wiste, heb ik ooit een stukje geschreven over het idee vervat in hoger citaat, plus een Bekentenis van Pessoa, cfr links boven. Ik had die overpeinzing uitgewerkt voor mezelf en voor u.

Vandaag heb ik dat citaat van Fernando Pessoa toegevoegd aan m'n Blog. Als een Leitmotiv, een Bekentenis aan u.

Wat heb ik u te vertellen?
Niets.
Tenzij je de negatie annuleert. En we het dan op 'iets' houden.

Het residu van kijken en luisteren, van gedachten en gevoelens. En dat alles wordt gefilterd door m'n vingers. Of zelfs aangedikt.

Ik schrijf omdat ik niet anders kan. Om te leven moet ik ademen. Schrijven.
Met of zonder betekenis.

Als een verlaten nest in de bomen.
Zo zie ik nu de doden op de kerkhoven.
Verlaten als vele van hun levende collegae.

Eén van de mooiste liefdesverhalen
die ik een twintigtal jaren geleden op de radio hoorde,
ondersteunt mijn visie op dood en leven.

De reporter kwam in die donkere dagen van november
een oudere man tegen op het kerkhof.
Hij ontstak een kaarsje op het graf van zijn vrouw.

Hij deed dat elke avond, vertelde de man.
'Waarom toch' wilde de reporter weten.
'Ah, ze zat nooit graag in het donker, meneer.'

Dit is ontroerende handeling, zoals ik het graag zie.
De dood als een verlengde van het leven.
Zinvol omwille van wat vooraf ging.

Hoe voor sommigen
de dood het belangrijkste moment
van het leven is.

Daar blijf ik verbaasd over.

Welke zin heeft het
dagelijks rozen naar een graf
te dragen

terwijl je tijdens het leven
geen zin en tijd had voor een kopje koffie
met de levende afgestorvene.

Het blijft me storen.

Hier woont een opa op zolder.
Mijn innigste wens is:
dat er niemand achter mijn kist zal gaan.

Lang leve de doden!

PS.

Vermits de tektst hier erg persoonlijk was, heb ik een stuk weg gehaald.

Ik kantel de ochtend open.
Als de geur van een bloem
ruik ik de nacht van de aarde.
Bevrijd uit de donkere baarmoeder.

Ik hoor het mos van de stilte.

De zee wandelde
met ons mee
naar het station

het was of ze wachtte
op de trein
die wij zouden nemen

ze leek me te treuzelen
of was het eerder treuren
en verwarde ik

de regen met haar zilte klaagzang

Het is zondag en ochtend.
Twee heilige woorden.
In het tabernakel van mijn leven.

De kleinkinderen hebben mij uitgekleed.
Van minnaar tot opa.
Een pijnlijke vervelling.

Gisteren nog gast en geliefde.
In een dromerig decor.
De zee als helende hemel voor zondige verliefden.

Gelukkige gezalfden, erfgenamen van het geluk.

Het was stil toen ik terug kwam.
Het vreemde huis was leeg.
Alsof er slechts onbewoonde muren stonden.
Ik had niet het gevoel dat ik thuis kwam.

In de eerste zin hierboven, had ik eerst 'thuis' geschreven.
Ik maakte er 'terug' van.
Zo kom ik dichter bij de 'waarheid' van mijn gevoel.
Mijn thuis is mijn zolder.

Het verheugde mij dat het geruis van de zee
in m'n oren nog even niet overschreeuwd werd.
Ook de trappen lagen er verlaten bij
als een strand in november.

Vandaag gaat het leven weer verder.
Alsof er niets veranderd is.
Morgen is het precies weer hetzelfde.

Als de elfde of de vijftiende ...
Rozengeur en maneschijn duren niet lang.

Ook woorden worden oud.
En begraven onder het verleden.
Tot ze voltooid verleden tijd zijn.

Hoelang is het geleden dat u dit woord hoorde?
Of zelf gebruikte?
Het heeft zijn tijd gehad.

Zoals oude mensen die met niemand
nog hun herinneringen kunnen delen.
Erover spreken, jawel. Als er iemand wil luisteren.

Maar dat is niet hetzelfde als delen.
Delen dat doe je van eenzelfde stuk.
Van hetzelfde leven. Dezelfde tijd.

'Tersluiks' heb ik het hier toch maar even heimelijk binnengesmokkeld. Het zou een woord van Mortier kunnen zijn
die gisteren de AKO literatuurprijs won. Met 'Godenslaap'.

Een god in het diepst van zijn verlangen. Proficiat Erwin.

"De tong tast tevergeefs het verhemelte af. Alle woorden die je aantreft, lijken geleend, niet van toepassing."

Uit 'Schaduwkind' van P.F. Thomése. - Pag. 18

In de gang van GHB is het wachten. Zoals steeds.
Twee vrouwentongen tasten niet tevergeefs naar woorden.
Integendeel. Ik wou dat er een automatisch remsysteem opzat.

Radio 2 zeurt over het griepvaccin. En onethische voetballers.
Zure mensen schallen door de gangen. De onbekende BV mag z'n zegje doen. Via een betaalde ingesproken boodschap. Ze zitten nu gespannen te luisteren naar zichzelf.

Wat hou ik van geschreven woorden. Ze spreken niet luider dan de stem in m'n hoofd.

''De woorden moesten stuk voor stuk, lettergreep voor letergreep, heel secuur opnieuw in het zwijgen worden aangebracht."

Pag. 26.

Meneer ... ?

Ah, ik mag bij de dokter. Mijn tong zoekt naar de exacte woorden om het verhaal van m'n schouder te vertellen.
Soms heb ik het gevoel dat ik ze leen van iemand anders.

Over de verbale verbinding tussen vingers en hersenen.
Het residu van gedachten en gevoelens.
Of geraken gevoelens maar tot aan het hart.
Ik vermoed dat de impulsen hoger liggen.

Woorden.
Ze snijden en kerven.
Ze zalven en verzachten.
Ze ontroeren.

Weer troost gevonden bij 'De Slegte'. Voor een habbekrats.
'Schaduwkind' van P.F. Thomése.
De eerste zinnen tot mij genomen op een perron.
Avond en wachten. In het gezelschap van een boek.

Neen, in de nabijheid van een schrijver.
Hoeveel dichter stond hij naast mij
dan de wachtende rijen.

Laat deze schrijver niet aan mij voorbij gaan.

'Kijk, opa, de bladren groeien weer aan de bomen.'
zei mijn tienjarige kleinzoon vanmorgen.
En hij wees naar enkele hardleerse herfstbladren.

Redeneert nog steeds vanuit Afrika met Vlaamse kennis.
Het zag wit. Het gras en de daken. Mist!
De rijm is mist. Neen, voor de kleindochter is het sneeuw.

Welke zekerheden vind ik nog in dit vreemde huis?
Alleszins niet de eierdopjes en de koffielepeltjes.
Ik verlies de weg in de kasten en in mijn hoofd.

O, hoe 'splendide' waren de zondagochtenden. In een vorig leven.
Alleen met de radio.
Nu ben ik een spookrijder in mijn verdwaald ritueel.

 
De tuinman schrijft rozen op haar raam.
Zij leest ze niet.
Hij legt de herfst te slapen in een winterbed.
En zal voor haar de lente wakker maken.

Zij hoort hem niet.
Hoe hij voor haar de bomen groeien laat.
De tijd snoeit tot groene dagen.
En het gras voorzichtig voor haar voeten legt.

Zij voelt het niet.
Enkel de woorden van een blauwe rijmelaar
lijken haar poëzie.
Terwijl haar tuinman naarstig gedichten spit.

In het witte dal groeit de twijfel als mos.
Op de toppen van m'n vingers.
Ik laat m'n woorden aarzelend los.

Op het scherm, een sprakeloze spiegel.
En een latent verwijt.
Het heimelijk gehijg van de stilte.

Omne animal post coitum triste est.
De schrijver al voordien.

Zoals de dagen zich herhalen
schrijf ik een zolder vol.
Jaarringen van gedachten en gevoelens.

Hoe als 'mijn gebroed' onder mij vertrokken is
sneeuw valt over de daken. Witte leegte.
Sporen van vroeger.

Het lijkt mij een ver verleden.
Gebeurt vergeten dan zo snel?

 
Ergens moet er een lezer zijn,
een bedevaarder naar hét gedicht.
Dat gebed van een kleine god
verlaten op dit aardse alfabet.

Een pelgrim naar het woord
die gelooft wat er staat.
En schrijft wat er is vergeten,
het heilige wit tussen de regels.

Het dogma van de dichter.

Dag liefste,

In de herfst weef ik lentegras
door m'n vallende woorden
en madeliefjes voor achter je oren

ik kwetter als een speelse contrabas
pluk het licht van de dag
en hang het in je ogen te dromen

kijk, daar zie ik reeds de eerste zwaluw
in je ontwakende lach,
ik kan hem zelfs al horen.

PS.
Voor alle verliefde zielen.

Het is weer zover: Allerheiligen.
Met bekwame spoed schrijden we langs de graven.
Hier en daar blijven we haperen.
Aan wat versleten versteende namen.

Allerzielen, maakt me steeds wat zielig
van aard. Al die geraamten onder de aarde.
En op hun navel zovele bloemen en bladren.
Een late vaas voor vergeten gebaren.

Mijn God, bid ik dan. Binnenkort is het Kerst.
En denk aan Noëlla die zichzelf van het leven benam.
Nu bloeien over haar nagedachtenis plastieken rozen.

Alsof het eerder niet kon.

PS.
Dit jaar, op deze dag, ga ik niet naar vader. Geen witte rozen voor hem. Maar ik ga, zoals steeds, naar zijn vrouw, mijn moeder (92). Zij had graag dat ik langs de bakker en de beenhouwer ging. Misschien verheugt vader dat wel.

Zoveel eeuwen roem. En Kunst.
Ze drapeerden de zalen. Met hun lieflijk licht.
En als een jonge hond drentelde ik langs haar. Mijn freule.

Ik houd meer van de ochtend (dan van Rogier)
en z'n onverwacht spektakel aan het uitgestreken firmament.
Of de zon die uiteen drijft over het canvas van de avond.

Maar in M met z'n onwezenlijke Madonna's
liet mij de heilige herhaling
van die ene blote borst en dat oude kind, ijskoud.

Ik voelde mij een uit de geschiedenis geplukte Beotiër.

***

'O mier,' schreef de eekhoorn, 'ik wou dat je hier bij mij was'.
'Maar ik ben toch hier?' schreef de mier terug.
'Je hebt gelijk,' schreef de eekhoorn.

En zo, in het gras, op hun ellebogen leunend, naast elkaar, schreven zij de ene brief na de andere aan elkaar en wachtten telkens ongeduldig op elkaars antwoord.

Uit 'Misschien wisten zij alles' - Pag. 45 - Toon Tellegen

Kijk, beste lezer-es,
toen ik dit zopas las moest ik op m'n lippen bijten. En slikken.
En in m'n ogen steeg de vloed.
Ik voelde mijn gemoed reeds overspoelen door weemoed.
Met een felle gloed.

Om maar te zeggen dat ik meer ontroerd word
door enkele regels taal, dan door de verzameling muren
van een almachtig Museum.

Ik kan me niet voorstellen zonder.
Twijfel. En de inherente pijn.
Van het wankele weten. Van het aarzelende ambacht.
De schaduw van de schrijver. Twijfel.

Als woorden zich bevrijden.
Uit gedachten. Zich ingekapseld hebben.
In geschreven zinnen. De schuifelende schriftuur.
Het zichtbare denken.

De geboorte en het snijden. Afgesneden navelstreng.
De scheiding van de schrijver. De overgave.
De overname door de autoriteit.

De lezer. In de schaduw van de schrijver.

Ik mis de virtuositeit van een dichter.
Die schitterende eenvoud.
Een beeld als een wiegende klaproos
enten op Taal. Liefde vertalen in verzen.

Ik durf amper nog een woord aan te raken.
Maar mijn obsessie laat mij geen keuze.
Het is schrijven of zwijgen.
In de pijn van het witte nirwana.

Ik kies dan maar voor de ondankbare middelmaat.

Poëzie is goed voor 'la politesse du coeur'.
De etiquette van een ochtend.
Ik zou door het parkje willen lopen nu
om de oudjes te groeten: 'goeiemorgen'!

'Oudjes' dat zijn die trage grijze mensen
van boven de zeventig. Nog een schrale winter
en ik haal de 'soixante-neuf'.
Ik hou niet van getallen.

Maar dit lijkt me een prettig buitenbeentje.
Voor de nacht.

In het boek sneeuwt het al. Het is winter daar.
Ik krijg ongenaakbaar heimwee naar dat wervelende wit.
De ijspegels in m'n baard. M'n sprekende schoenen.
Als krakende 78-toeren-platen.

Samen met mijn gekleurd gebroed door het wit waden.
De sneeuw kleuren. Met onze opgewonden gebaren.
Nog voor de tijd eraan prutst.
De machine zout strooit over ons plezier.

En dan die smeuïge treurigheid. La tristesse. Après.

Het klassieke exemplaar

Het is zondagnamiddag.
En het gewijde moment
vlak voor oma de taart aansnijdt.

Opa heeft z'n middaguiltje rustig gevangen.
En kijkt tevreden in de glinsterende ogen van de kleinkinderen.
Op visite.

'Hoe was het gisteren in de dierentuin?'
en zijn woorden stralen.

De nieuwe o-pa

Het is zondagochtend.
En het heilige moment van ontwaken.
Er valt geen oma te bespeuren.

Opa daalt af van de zolder.
In groot ornaat: z'n kamerjas. Z'n haren nog in slaap.
Zoals de mama.

Hij ziet zijn nageslacht. Niet op visite.
Hij kookt de eitjes. Mengt de cornflakes
deskundig met de melk. Koud en warm.

'Hoe was het gisteren in de dierentuin?',
vergat hij zelfs te vragen.

Hij heeft nu een nieuwe ploeg.
De pelgrims hebben hun sandalen al vastgegespt.
Het parcours bewierookt.
Straks volgt het mirakel.

Misschien wel in een bezemwagen.

Soms
bewonder ik het licht
van een helder gedicht

dan weer
luister ik
naar het luid gefluister

terwijl ik
in het duister tast
naar een blind geworden beeld

ik strompel
achter wat jamben aan
haper achter elke komma

ik weet nooit
wat
weet ook niet
hoe

een lezer
zich van een cliché
bevrijdt

en tot de dichter roept
jij, ja jij bent
god in mijn gedachten

en dan weer wakker wordt.

PS.
Ik blijf steeds met open mond en ogen
kijken naar het verdict van een kritiek:

'doet ie het of doe ie het niet?'.

De dichter, bedoel ik.

Als er een deur is om binnen te komen
moet er een deur zijn om weg te gaan.

Je mag ze vinden, maar maak ze niet open.
Mogelijk is dit je enig bestaan.

Uit vrees - pagina 59
Toegedekt met een liedje - Charles Ducal.

***

Een venster is als helder water.
Waarlangs je kan ontsnappen
aan de zwaartekracht van een kamer.

Boven mij drijven daken
van water. Dat nog even wacht.
Op een deur.

Voor later.

Zoals in een verlaten kerk
de stilte wordt vertrappeld
door stappen van toeristen.
En God verjaagt uit mijn gedachten.

Zo kwets ik jou. Met zwijgen.
Verdwijn ik uit je. Door te blijven.
Harder dan hout. Killer dan koud.
Zal ik spreken om niets te hoeven zeggen?